Resultaten NOVM 2005

Vergelijk tussen 2004 en 2005

In NOVM 2005 zijn de resultaten ogenschijnlijk niet heel anders dan in 2004. Er zijn minimale verschuivingen in de belangrijkste blokkades, de interventievoorkeuren blijven goeddeels hetzelfde. Vorig jaar (zie NOVM 2004) was de conclusie dat managers somber zijn over het veranderpotentieel van hun organisaties en dat er een grote kloof is tussen denken en doen. Die conclusie zouden we opnieuw kunnen trekken, maar in het licht van de verbeterde externe omstandigheden kijken we nu toch anders naar de resultaten. 

De algemene tendens in 2005 is positiever dan in 2004: de economische groei is terug volgens het CPB, het CBS en de Nederlandse bank. Het is nog wat weifelend, maar de neergang lijkt gekeerd. Dat is maar goed ook, want aan de mogelijkheden van het downsizen en saneren is inmiddels een eind gekomen. In veel Nederlandse organisaties is de rek eruit. Opbouw is het devies. Dus verwachtten wij als onderzoekers positievere uitkomsten, maar het net afgesloten NOVM 2005 liet deze niet zien... 

• We constateren dat de respondenten  ambities voor de gewenste situatie minder hoog scoren. Is dat een meetverschil of is het berusting? 

• We zien dat veranderprocessen in organisaties bijzonder moeizaam verlopen, terwijl onze respondenten in theorie goed weten hoe dat tij te keren is (getuige hun voorkeur voor groene en witte interventies). 

• Uit onze dagelijkse praktijk weten we ook dat het niet zit in onvoldoende inspanningen. De managers van nu zijn niet lui. 

Waar blijft dan de energie? Veroorzaken onmacht of onwil een energielek? 

Op dit thema 'energielek' vindt u vanaf 1 december op deze website verschillende artikelen. De inhoud varieert: er zijn artikelen die het ontstaan van een energielek verklaren, maar ook handreikingen om energie terug te brengen in de organisatie. En voor managers die hoopten op ander nieuws: de sleutel voor echte verandering blijft bij de persoon van de leider liggen. Althans, zo denken wij erover. Uw reactie en visie zien we graag tegemoet!
 

• Opnieuw grote respons uit relevante doelgroepen
• De top 5 van blokkerende factoren
• Inzicht in interventiestijlen
• Meer lezen?

Opnieuw een grote respons uit relevante doelgroepen

Wij richten ons op personen die nauw betrokken zijn bij hun organisaties, in dit geval voornamelijk op professionals en managers, maar tevens zijn studenten, onderzoekers en uitvoerenden benaderd. Het onderzoek mag niet als representatief voor de gemiddelde Nederlandse bevolking worden gezien. Enerzijds omdat het online is uitgevoerd en niet iedereen beschikt over een internetaansluiting. Anderzijds omdat bewust is gekozen voor een populatie van professionals en managers, gezien de antwoorden die wij zoeken voor de verandermanagement dilemma’s en –vraagstukken.

De respons betrof 3040 meetbare respondenten. 1284 responses hebben we ongeldig verklaard, wegens bijvoorbeeld een afgebroken sessie. Er waren dus 1756 respondenten die de onderzoeken hebben afgerond. Daarin was de verdeling naar profit (776 respondenten) en non-profit (980 respondenten) vrij gelijkelijk verdeeld, waardoor de resultaten zowel voor profit als non-profit organisaties gelden.

Het onderzoeksteam is zeer tevreden met de hoge ‘opkomst’ en de samenstelling van de groep respondenten. Met name het grote aantal managers en professionals is verheugend.

Van de respondenten is 54% afkomstig uit directie of senior management. Alle overige functies vertegenwoordigen 46% van de onderzoekspopulatie waarbij moet worden opgemerkt dat de consultants hier de grootste bijdrage aan leveren.

De top 5 van blokkerende factoren 

In het onderzoek gaven de respondenten voor 35 factoren een waardering voor de huidige en de gewenste situatie. Wat opvalt is dat de blokkerende factoren in de top 5 weliswaar van plaats zijn gewisseld, maar nog wel dezelfde zijn. Een andere constatering is dat de afstanden die men signaleert tussen de situatie nu en de situatie zoals men die zich wenst in 2005 iets geringer worden. De 'situatie nu' wordt iets beter gewaardeerd (dat lijkt mooi) en de gewenste situatie wordt lager gescoord. Is dat laatste een gebrek aan ambitie of berusting?  Of een tijdelijke fluctuatie? De herhaling van het NOVM in de volgende jaren zal wellicht hierop een antwoord verschaffen. 

In het onderzoeksverslag kunt u kennisnemen van de uitslagen op verschillende niveaus in de organisatie en per type verandering. Wat opvallend is, is dat de bovengenoemde top 5 in die situaties iets varieert, maar dat steeds dezelfde factoren een grote rol spelen. Bij verschillende bedrijfsgrootten, branches, echelons etc. spelen deze 5 factoren een belemmerende rol. In het onderzoeksverslag vindt u ook handreikingen voor de dagelijkse praktijk. Prof.dr. W.F.G. Mastenbroek heeft inmiddels verschillende artikelen over dit onderwerp geschreven.

Inzicht in interventiestijlen

In het onderzoek is onderzocht welke interventiestijlen verandermanagers bij voorkeur hanteren. Volgens de kleurentheorie van prof. dr. Leon de Caluwé zijn er in basis vijf verschillende soorten 'veranderconcepten’. Managers hebben vaak een vaste set interventies die zij hanteren om een situatie te veranderen en een vaste set veronderstellingen en ideeën van waaruit zij de organisatie bekijken. 

Kennis van het bestaan van de vijf soorten interventiecategorieën en de eigen ‘voorkeurskleur’ in veranderen maakt een verandermanager succesvoller. Onze respondenten hebben een duidelijke voorkeur voor interventies gericht op de lerende organisatie, op inspireren, communiceren en stimuleren (groen en wit). Ze hebben duidelijk geen voorkeur voor gele en blauwe interventies, waarbij de nadruk ligt op politieke processen en draagvlak, structuur, resultaten en planmatigheid. Gele interventies worden zelfs liever vermeden. De resultaten van 2004 en 2005 komen zeer sterk overeen. Het ontlokte De Caluwé de uitspraak: "Dat is bemoedigend, het geeft iets aan van stabiliteit onder de respondenten. We zien dus geen andere trend, geen opvallende verandering. De voorkeur voor het groene, dus de lerende organisatie, en het stimuleren en het inspireren, neemt nog steeds een hele sterke positie in. Althans: die voorkeur spreken ze uit in het onderzoek. Wat zij daadwerkelijk doen is een tweede..."

In het beoordelen van de resultaten valt op dat de interventievoorkeuren niet overeenkomen met daadwerkelijk gedrag. Uit het onderzoek van Willem Mastenbroek komt duidelijk naar voren dat de top niet duidelijk is over wat er anders of beter moet, dat er geen uitdagend perspectief is, dat er niet van elkaar wordt geleerd en dat het schort aan de communicatie... Die blokkades passen niet bij groen en wit gedrag van de leiders. 

In de congreskrant vindt u een samenvatting, in het onderzoeksverslag alle uitkomsten.

Meer lezen? 

• Download het officiële onderzoeksverslag (brondocument)
• Download de congreskrant 2005 (met een samenvatting van de resultaten, vanaf 1 december beschikbaar)
• Bestel het boek van NOVM2004 (€ 29,95, incl. BTW en verzendkosten).

  Voor de online documenten hebt u Adobe Reader nodig. U kunt dit programma gratis downloaden.